ดูแลสุขภาพตับ กันสักนิด ก่อนสายเกินไป

ตับถือว่าเป็นอวัยวะที่มีความสำคัญมาก ทว่าหลายคนยังคงมองข้ามเครื่องในอย่างตับไป และไม่เคยรู้ว่าตับสำคัญอย่างไร ตับมีหน้าที่อะไรในร่างกายเรา จนกระทั่งเมื่อมีปัญหาสุขภาพเนื่องมาจากตับ

เราถึงเริ่มใส่ใจตับกันมากขึ้นดังนั้นแอดมินมีวิธีการเช็คการทำงานของตับ รวมทั้งการป้องกันและอาหารบำรุงตับมาฝาก  เรามาป้องกันไว้ก่อนที่จะเกิดโรคจากตับที่พอถึงเวลานั้นทุกอย่างก็อาจสายเกินไป

ดูแลสุขภาพตับ

การทำงานของตับค่อนข้างซับซ้อน และอย่างที่บอกว่าตับเป็นอวัยวะภายในที่สำคัญมาก ตับจึงแบกภาระหน้าที่ไว้เยอะ โดยจะอธิบายหน้าที่ของตับได้ดังนี้

1.ตับเป็นผู้สร้าง

อาหารทุกชนิดที่เรากินเข้าไป ไม่ว่าจะเป็นอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต (แป้ง, น้ำตาล) ไขมัน โปรตีน วิตามิน ยา หรืออาหารใด ๆ ก็ตาม ร่างกายเราไม่สามารถดูดซึมสารอาหารเหล่านี้ไปใช้ได้ทันที ต้องผ่านกระบวนการย่อยโดยกระเพาะและลำไส้เล็ก และหลังจากย่อยอาหารจนอยู่ในรูปอณูที่เล็กพอให้ร่างกายดูดซึมเข้าหลอดเลือดดำได้แล้ว ตับจะทำหน้าที่จัดเก็บสารอาหารต่าง ๆ ไว้ตามสมควร แล้วนำมาสร้างสารอาหารที่จำเป็นต่อการทำงานของร่างกาย เช่น สร้างโปรตีนอัลบูมิน (Albumin) ซึ่งเป็นโปรตีนที่ช่วยอุ้มน้ำและเกลือแร่เอาไว้ในหลอดเลือด นอกจากนี้ตับยังสร้างสารอื่น ๆ อีกมาก รวมไปถึงการสร้างโปรตีนที่ช่วยในการแข็งตัวของเลือดด้วย

2.ตับเป็นคลังสารอาหาร

ตับทำหน้าที่สะสมสารอาหารต่าง ๆ เอาไว้ใช้เมื่อร่างกายต้องการ เช่น เปลี่ยนน้ำตาลกลูโคสเป็นไกลโคเจน และเก็บไว้ในตับ และเมื่อร่างกายต้องการพลังงาน ตับก็จะดึงไกลโคเจนกลับมาเป็นกลูโคส จากนั้นก็ส่งต่อให้ร่างกายนำไปใช้เสริมการทำงานส่วนต่าง ๆ ต่อไป

นอกจากนี้ตับยังเก็บสารอาหารอย่างวิตามิน และสารอาหารจำเป็นต่อร่างกายชนิดอื่น ๆ ไว้ให้ร่างกายดึงไปใช้ในยามขาดแคลน หรือใช้ในการละลายไขมัน ช่วยให้ย่อยอาหารง่ายขึ้น

3.ตับมีหน้าที่สร้างเกลือน้ำดีและน้ำดี

เกลือน้ำดีและน้ำดีที่ถูกสร้างโดยตับจะคอยทำหน้าที่ละลายไขมัน จึงช่วยให้การย่อยอาหารสะดวกยิ่งขึ้น จากนั้นน้ำดีที่ถูกใช้ย่อยอาหารไปแล้ว จะโดนขับออกมาทางท่อน้ำดี ผ่านต่อมายังลำไส้เล็ก และถูกขับถ่ายมาพร้อมกับอุจจาระ

ทว่าหากมีการอุดกั้นทางท่อน้ำดีเกิดขึ้นในร่างกาย สารต่าง ๆ ที่ผ่านการย่อยจะเกิดการอุดตัน และตัวน้ำดีก็จะย้อนกลับเข้าเส้นเลือด ก่อให้เกิดภาวะดีซ่านได้

4.ตับทำหน้าที่เป็นศูนย์รีไซเคิล

นอกจากตับจะคอยเก็บสะสมสารอาหารเพื่อเปลี่ยนเป็นพลังงานป้อนให้ร่างกายแล้ว ตับยังมีหน้าที่ดึงเอาโปรตีนเก่า ๆ มาหมุนวนกลับไปใช้ได้ใหม่อีกด้วยนะ

5.ตับมีหน้าที่ขับถ่ายของเสียและสารพิษต่าง ๆ ทั้งยาหรือสมุนไพรชนิดใด ๆ ที่เรารับประทานเข้าไป ตับจะคอยกรองสารอาหารเก็บไว้ในร่างกาย ส่วนที่เป็นสารพิษต่อร่างกายตับจะพยายามขับออกไปทางปัสสาวะ หรือไม่ก็ขับถ่ายมากับน้ำดี ทว่าหากรับประทานยาที่ไม่มีความจำเป็นต่อร่างกาย หรือแม้แต่อาหารเสริม และสมุนไพรบางชนิด ตับก็อาจจะไม่รู้ประโยชน์ของสมุนไพรและยาเหล่านี้ จึงมีความเสี่ยงที่ตับจะเปลี่ยนสารจากยา อาหารเสริม และสมุนไพร เป็นสารพิษที่อันตรายต่อร่างกาย ก่อให้เกิดโรคตับอักเสบในภายหลัง

6.ตับเป็นเกราะกำบังชั้นดีของร่างกาย ตับไม่เพียงแต่ช่วยขับสารพิษจากอาหารที่เรากินเข้าไปเท่านั้น แต่ตับยังคอยทำหน้าที่สร้างภูมิคุ้มกันเพื่อป้องกันและทำลายเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมต่าง ๆ ที่ผ่านเข้ามาในร่างกาย ถือว่าเป็นเกราะกำบังที่สำคัญของร่างกายเลยทีเดียว

ทั้งนี้หน้าที่ของตับยังช่วยร่างกายสร้างโปรตีนวิตามิน วิตามินเอ และคอยเก็บธาตุเหล็กที่เกิดจากการที่เม็ดเลือดถูกทำลายอีกด้วย

สัญญาณที่บ่งบอกว่าตับมีปัญหา

ตา เป็นประตูของตับ – เช่น วุ้นในตาเสื่อม มองไม่เห็นเวลากลางคืน

มดลูก รังไข่ เกิดปัญหา – เช่นการขับประจำเดือน การปวดท้องประจำเดือน เจ็บตามแนวขาหนีบ

มีอาการคันตามร่างกาย – เพราะตับขับสารพิษได้น้อยลง จึงต้องขับทางผิวหนังมากขึ้น ทำให้ผิวพรรณไม่ผ่องใส

อ่อนเพลียอย่างมาก – เพราะสร้างสารอาหารได้น้อยลง

นอนหลับได้ยาก – เพราะเมื่อตับร้อน ร่างกายภายในจะร้อนขึ้น จนทำให้ควบคุมอารมณ์ได้ลำบาก

เส้นเอ็นแข็งตึง – ปวดตึงตามข้อต่อร่างกาย เช่น นิ้วมือ นิ้วเท้า หัวเข่า ฝ่าเท้า

ท้องอืด ท้องเฟ้อ เรื้อรัง

อย่างไรก็ดีเนื่องจากตับเป็นอวัยวะที่อยู่ภายในร่างกาย เราจึงสังเกตการทำงานของตับได้ยากหากไม่มีอาการดังกล่าวข้างต้น โดยเฉพาะหากเกิดความผิดปกติเล็ก ๆ น้อย ๆ ร่างกายอาจไม่รู้สึกหรือไม่สามารถจับความผิดปกตินั้นได้เลย ดังนั้นการเช็กความเป็นไปของตับจึงต้องอาศัยการสืบซักประวัติ เช่น ดื่มสุราหรือเปล่า กินอาหารสุก ๆ ดิบ ๆ ไหม หรือประวัติการกินยาเป็นอย่างไร รวมไปถึงการตรวจเลือดเพื่อดูการทำงานของตับร่วมด้วย หรือแพทย์อาจใช้วิธีตรวจทางรังสีวิทยา หรือตรวจจากชิ้นเนื้อเพื่อประเมินสาเหตุของโรค และระยะของโรคที่เป็นอยู่ก็เป็นไปได้

ตับทำงานผิดปกติ จะก่อให้เกิดโรคอะไร

– ตับแข็ง

-โรคตับอักเสบ

-ดีซ่าน

-มะเร็งตับ

-นิ่วในถุงน้ำดี

ปรับพฤติกรรมเหล่านี้เพื่อลดความเสี่ยงของโรคเกี่ยวกับตับ

-ลดการดื่มแอลกอฮอล์

-ลดการทานอาหารที่มีไขมันสูง

-ควรควบคุมน้ำหนักไม่ให้มากจนเกินไป

-นอนหลับพักผ่อนให้เป็นเวลา

-ลดการทานอาหารที่มีสารเคมีสูง หรืออาหารเสริม

รู้หรือไม่ ? ผักและสมุนไพรบางชนิดช่วยทำให้ตับทำงานได้ดีขึ้น

-Vinegar Cider (น้ำส้มสายชูหมักจากธรรมชาติ) – เช่น Coconut Cider, Apple Cider ช่วยกระตุ้นย่อยสลายอาหารให้กลายเป็นสารอาหาร ลดภาระการทำงานของตับลง

-สมุนไพรรสเปรี้ยว ช่วยย่อยสลายไขมัน – มะขามป้อม, สมอ, มะขาม, มะดัน, มะกรูด, ใบชะมวง

-สารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยซ่อมแซมตับ – ขมิ้นชัน, กระเทียม, ลูกหม่อน, หมากเม่า, เก๋ากี้, ชาเขียว, มันเทศ, ผักใบเขียว, ตรีผลา

-สมุนไพรบำรุงตับ – มะระขี้นก, สะเดา, ขี้เหล็ก

 

 

Related posts