โรคทั่วไป ‘ซีสต์’ คืออะไร.. ไขข้อข้องใจ

โรคทั่วไป ‘ซีสต์’ คืออะไร.. ไขข้อข้องใจ ซีสต์ (Cyst) หรือถุงน้ำ หนึ่งในอาการผิดปกติที่ไม่เข้าใครออกใคร เพราะมีโอกาสเกิดขึ้นได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย เกิดจากการทำงานที่ผิดปกติ หรือการอุดตันของต่อมในร่างกาย เช่น ต่อมไขมัน ต่อมเหงื่อ และต่อมรูขน (Pilosebaceous follicles) จนกลายเป็นถุงซีสต์ที่มีลักษณะเป็นก้อน และมีขนาดใหญ่ขึ้นจากการสะสมสารคัดหลั่ง ไขมัน คราบไคล หรือของเหลวต่างๆ ภายในถุง ด้วยลักษณะดังกล่าวจึงทำให้ซีสต์มีอีกหนึ่งชื่อเรียกว่า ถุงน้ำ นั่นเอง

โรคทั่วไป ‘ซีสต์’ คืออะไร.. ไขข้อข้องใจ

แม้เราจะบอกว่าสาเหตุของการเกิดซีสต์ หรือถุงน้ำนั้น มาจากต่อมต่างๆ ที่ทำงานผิดเพี้ยนไป แต่ต้นเหตุสำคัญที่มีผลให้ต่อมต่างๆ เริ่มออกอาการผิดปกติ กลับมาจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน หรือที่เราเรียกกันจนติดปากว่าไลฟ์สไตล์นั่นเอง เช่น

-คุณภาพการนอน – นอนดึก พักผ่อนน้อย
-คุณภาพอาหาร – ชอบรับประทานอาหารรสเค็ม หวาน หรือรสจัด และอาหารที่ไม่มีประโยชน์
-การดื่มแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่
-ไม่ยอมออกกำลังกาย
-ความเครียดสะสม

เราจึงมักได้ยินว่าซีสต์ในระยะเริ่มแรกไม่ค่อยแสดงอาการ ด้วยเพราะความค่อยเป็นค่อยไปช้าๆ ผ่านการสะสมปัจจัยต่างๆ เข้าไป จนเมื่อซีสต์หรือถุงน้ำไปกระทบกับอวัยวะรอบๆ พร้อมส่งสัญญาณเป็นความเจ็บปวดให้เราได้รู้ออกมา ! ซึ่งอาการที่ว่าก็ยังถูกแสดงออกมาไม่เหมือนกัน ขึ้นอยู่กับตำแหน่ง และลักษณะของซีสต์นั้นๆ หากเป็นซีสต์บริเวณภายนอก เช่น ผิวหนัง อาจมีขนาดโตขึ้นแต่ไม่สร้างความเจ็บปวดใดๆ และอาจฝ่อหรือหายเองได้ในเวลาต่อมา แต่หากเป็นซีสต์อยู่ภายใน ขนาดของซีสต์ที่โตขึ้นอาจเข้าไปรบกวนการทำงานของอวัยวะอื่นๆ ในร่างกายได้ ซึ่งเป็นบริเวณที่มีเนื้อเยื่อปนอยู่ จึงอาจทำให้เกิดเป็นมะเร็งต่อไปในอนาคตได้ เช่น ซีสต์รังไข่ ซีสต์มดลูก และซีสต์เต้านม เป็นต้น

โรคทั่วไป ‘ซีสต์’ คืออะไร.. ไขข้อข้องใจ

ซีสต์ กับ เนื้องอก ใช่สิ่งเดียวกันไหม ? เชื่อว่าหลายคนยังคาใจกับข้อสงสัยนี้ ต้องอธิบายก่อนว่า ‘เนื้องอก’ เป็นผลผลิตของเซลล์ที่เจริญผิดปกติคล้ายซีสต์ แต่ต่างกันที่เนื้องอกจะมีลักษณะเป็นก้อนเนื้อตันๆ ไม่มีของเหลวหรือสารคัดหลั่งอะไรอยู่ข้างในเหมือนซีสต์ อีกทั้งเนื้องอกยังเป็นจุดเริ่มต้นง่ายๆ ของการพัฒนาไปสู่เนื้อร้ายอันตรายอย่างมะเร็งได้มากกว่าซีสต์ ! แม้จะฟังๆ ดูเหมือนไม่ค่อยน่ากลัว แต่ซีสต์ก็ทำให้เราทรมานได้หากแตกขึ้นมา ตัวอย่างเช่นในหน้าฟีดข่าวของเหล่าดาราคนดัง ที่ถูกหามตัวส่งเข้าโรงพยาบาลด้วยอการปวดท้องรุนแรง ก่อนจะตรวจพบว่า ‘ซีสต์แตก’ ในเวลาต่อมา ซึ่งแพทย์จะวินิจฉัยการผ่าตัดรักษาจาก

-ความรุนแรง หรืออาการที่เกิดจากซีสต์
-ประเภทของซีสต์
-ซีสต์ที่เกิดจากการติดเชื้อ
-ตำแหน่งของซีสต์

หากซีสต์ที่ภายนอกอาจง่ายต่อการคลำเจอ แต่หากเป็นซีสต์ที่ภายใน เช่น รังไข่ เต้านม มดลูก หรือที่เราได้ยินกันบ่อยๆ ว่าช็อกโกแลตซีสต์ (Chocolate Cyst) หรืออวัยวะอื่นๆ มักจะตรวจพบได้ก็ต่อเมื่อถึงเวลาตรวจร่างกายประจำปี หรือตอนที่ซีสต์เข้าไปรบกวนอวัยวะข้างเคียงจนสร้างความรู้สึกเจ็บปวดขึ้นแล้ว !

ช่วยแชร์ต่อด้วยนะ